De site ligt ten zuiden van de kern van Zaventem en ligt binnen een sterk verstedelijkte omgeving. Het noorden van de site ligt de verkeerswissel tussen de E40 en de R0 als belangrijkste verkeersader. Het Woluwedal is momenteel een drukke straat waarbij weinig tot geen kwaliteit aanwezig is gekenmerkt door periferie kantoren, gebouwd eind jaren ‘90. Ondanks de grote aanwezigheid van groen en zelfs blauwe structuren zijn deze heel moeilijk bereikbaar en slecht onderhouden waardoor secundaire netwerken voor trage weggebruikers zo goed als onbestaande zijn. De site bestond uit +/- 34000m² kantoren, verdeeld over 4 gebouwen van 7 bouwlagen. Weinig tot geen connectie met de buurt en heel sterk op autogebruik georiënteerd. Hoe kunnen we de site aanwenden als hefboom naar een duurzame buurt met een mix van functies.
Er werd lang onderzocht om de gebouwen te renoveren maar de bouwlagen waren te hoog om als woonfunctie in te vullen. Er werd een samenwerking aangegaan met BUUR voor het masterplan en er werd een samenwerking opgezet tussen drie architecten om tot de architecturale invulling te komen. De samenwerking werd opgezet met POLO Architects, A1AR en BOB361. Het resultaat zijn nieuwe bouwblokken creëren op de bestaande parkeergarage. Hierdoor ontstaat een nieuwe mix van wonen met een veel grotere interactie met de omgeving. De site heeft alle kwaliteiten om een katalysator te worden voor de ruime omgeving maar momenteel kronkelt de Woluwe net naast de site en kunnen deze landschappelijke elementen geen meerwaarde bieden voor de buurt en zijn ruime omgeving.
Voor de Woluwedal is het belangrijk dat sterk ingezet wordt op de open groene ruimtes in de omgeving. Het Woluwepark mag geen restruimte worden maar moet op een ecologische en natuurlijke manier ingericht worden als nieuwe wandel-, fietsroute en ontmoetingsplaats. Een groen netwerk ontstaat van aan het Zoniënwoud tot aan de groene rand rond Zaventem. Woluwedal kan in deze morfologie een belangrijk aspect vormen als groene boulevard. Een boulevard die inzet op een kwalitatieve woonomgeving en waarbij zowel werk als ontspanning op fiets- en wandelafstand bereikbaar zijn. Er werd gespeeld met een variatie aan parkoen typologiën waarbij op de juiste locaties ruwere (en dus onderhoudsarme) stroken ontstaan en waarbij nabij woningen zuivere (en onderhoud intensievere) parkdelen ontstaan. Het groen lint zet aan tot een grote belevingswaarde waardoor het secundair netwerk voor de zachte weggebruiker in de hand wordt gewerkt
ontwerpend onderzoek
Zodra het groter verhaal gekend is, starten we het ontwerpend onderzoek op schaal van het projectgebied. We tekenen eerste concepten uit m.b.t. de publieke ruimte, de groenstructuren en de ontsluiting van de site. Er werden verschillende scenario’s en concepten uitgewerkt en getest. Zo werden telkens heel wat gedachten uitgewisseld om tot het beste resultaat te komen. We geloven in de kracht van scenario’s hoe de beoogde kwaliteit de brug kan vormen tussen duurzaamheid, architecturale kwaliteit, budget en leefbaarheid. Deze plaats wordt immers een bijzondere plek voor heel wat nieuwe bewoners en voor de buurt.
Woluwedal is momenteel gekenmerkt door veelal de sombere architectuur van kantoorcomplexen langsheen een laan waarbij een sfeer heerst van passage. Bij de architecturale en stedenbouwkundige benadering van de site werd er vanuit gegaan dat deze noodzakelijk dient omgevormd te worden tot een toonaangevende laan waarbij de woonkwaliteit die Vlaanderen wil benadrukken tentoon gesteld wordt. Het is belangrijk via doordachte invulling van de braakliggende percelen en reconversie van verouderde sites een voorbeeld te ontwerpen van een woonomgeving waarbij verschillende functies elkaar versterken en waarbij veel aandacht wordt besteed aan openbaar groen, duurzame mobiliteit en kwalitatieve woonontwikkelingen. De grote kantoorcomplexen zorgen voor weinig beleving en voor donkere vlekken tijdens de avonduren. Dit moet gecounterd worden door levendige site te ontwerpen met een mix van functies en een bewuste architectuur. Het groen van de omgeving moet doorgetrokken worden in het woongebeuren, wonen moet afgewisseld worden met ontspanning, werken en shoppen en een mix van woningen moet zorgen dat de site 24/7 beleefd kan worden.
'Een ambitieuze woonontwikkeling vraagt om een ambitieus plan en een intensieve samenwerking. Een samenwerking die absoluut was tussen architecten en het masterplanbureau'
Er worden met het masterplan heel wat nieuwe doelstelling vooropgesteld. De volledige ontwikkeling met een nieuw dynamisch stadsdeel worden in een groen omgeving. Het project moet inzetten opeen gemengd project als schakel tussen versnipperde woonwijken. Dit plan met de katalysator worden voor het opwaarderen van De Woluwe. Om het woonaanbod zeer divers te voorzien wordt gekozen verschillende typologieën te ontwerpen binnen het ontwerp. Van klassieke appartementen, over starterswoningen tot gezinswoningen en levensbestendig wonen. De nieuwe ontwikkeling moet een echte ontmoetingsplek vormen. Het stedenbouwkundige plan werd ontworpen door BUUR en de zeven gebouwen worden ontworpen door drie architecten binnen een beeldkwaliteitsplan van POLO Architects. Enkele een kwalitatief gebouw kan een kwalitatieve woonomgeving tot stand brengen. Doorheen de Woluwedal moet op doordachte manier met architectuur om gegaan worden.
Er wordt gestreefd naar een harmonische relatie tussen private en publieke ruimtes. Daartoe zijn zorgvuldig gekozen openingen in de volumes gemaakt die zorgen voor ingekaderde doorzichten naar de bestaande gebouwen, de tussenliggende pleinen en de open ruimtes. Door de variatie in planvorm en type en door de aparte geveluitwerking vormt elke gebouw een uniek en herkenbaar onderdeel in een groter samenhangend geheel. Het volledige masterplan bestaat uit woonentiteiten, een polyvalente ruimte, een kinderdagverblijf, kleinschalige kantoren voor vrije beroepen, een retail winkel en horeca.
Kortom een mix van wonen en ontspannen. Het Beeldkwaliteitsplan maakt een onderscheid tussen wintertuinen, inpandige of uitkragende terrassen en type materialisatie. De inkomzones worden telkens voorzien aan de semi publieke binnentuinen, terwijl de plinten aan de straatzijde een publieke functie krijgen. Zo ontstaan er twee voorzijdes aan de verschillende gebouwen. Het kinderdagverblijf wordt het meest centraal ingepland aan het plein die een zachte toegang biedt naar de dieper liggende Woluwe.
'Een duurzame woonwijk zet in op het nieuwe wonen met het landschap als drager'
