De huidige kinderopvang ligt in een beeldbepalend gebouw in het centrum van Nieuwpoort. Binnen het beschermde stadzicht ligt een schoolcomplex op een steenworp van de grote markt. Een neogotisch gedeelte uit het begin van de jaren 1920 huisvest een school en een kinderopvang, letterlijk onder één dak. Een grote hoofdvleugel heeft één architectonische waarde met puntgevels, dakkapellen en heel wat ornamenten in baksteen. Hoe kan de bestaande kinderopvang gerenoveerd en uitgebreid worden zonder dat ze de site kunnen verlaten tijdens de bouwwerken. De bestaande kinderopvang is dringend aan renovatie toe en wil veel meer connectie met de omgeving realiseren. Niet alleen met een kwalitatieve tuin voor de kinderen maar ook met de passanten en de stedelijke omgeving van Nieuwpoort.
Wanneer we ontwerpen is schaal en vormgeving zeer belangrijk. We vertrekken van de bestaande voorgevel die behouden blijft. Deze voorgevel ligt in het verlengde van de aanpalende school, waarvan het dak ook overloopt in het volume van de kinderopvang. Omdat deze een geheel vormen met elkaar, opteren we om dit gedeelte van het volume te behouden en hiervan te vertrekken voor het verdere concept. De keuze om verder te bouwen op het bestaande volume maakt ook dat het zicht vanuit de school wordt gevrijwaard. We stellen voor om de bebouwing langs de zijstraat en de achterliggende straat af te breken. Hierdoor creëren we de mogelijkheid om van deze ruimte een groene buitenomgeving te maken, die visueel in connectie staat met de bomenrij in de langs liggende straat. Dit geeft de kinderopvang en de school een nieuw en uniek uitzicht.
We hebben de oefening gemaakt om met een apart nieuwbouwvolume te gaan werken naast het bestaande gebouw. De oppervlakte leent zich er dan toe om het grootste deel van het programma te voorzien op de gelijkvloerse verdieping. Dit heeft wel als gevolg dat er, op de verdiepen in het bestaande volume, ruimte niet kwalitatief wordt ingezet. Door een intens overleg met de bouwheer slagen we er toch in functies te stapelen waarvan in een eerste programma van eisen gevraagd werd om alles op de gelijkvloerse verdieping te voorzien. De juiste ruimtes op het gelijkvloers, de functies die mogelijk zijn worden op het eerste verdiep en onder het dak ontworpen. Op deze manier kunnen we op een bijzonder duurzame manier omgaan met ruimte, erfgoed en materiaal.
ontwerpend onderzoek
Zodra het groter verhaal gekend is, starten we het ontwerpend onderzoek op schaal van het projectgebied. We tekenen eerste concepten uit m.b.t. de publieke ruimte, de groenstructuren en de ontsluiting van de site. Er werden verschillende scenario’s en concepten uitgewerkt en getest. Zo werden telkens heel wat gedachten uitgewisseld om tot het beste resultaat te komen. We geloven in de kracht van scenario’s hoe de beoogde kwaliteit de brug kan vormen tussen duurzaamheid, architecturale kwaliteit, budget en leefbaarheid. Deze plaats wordt immers een bijzondere plek voor heel wat nieuwe bewoners en voor de buurt.
het programma aanpassen aan het gebouw zorgt ervoor dat we op een duurzame manier met erfgoed kunnen omgaan
De bestaande neogotische gevel is zo bepalend in het straatbeeld dat we deze niet wensen af te breken of te voorzien van nieuwe openingen. Des te meer omdat enkel het rechtse deel de kinderopvang huisvest. Het linkse deel is voor de aanpalende school voorzien die geen deel uitmaakt van deze opdracht. Een erfgoedgevel voor de helft gaan voorzien van aanpassingen zal zorgen voor een degradatie van het straatbeeld en de kwaliteit van de gevel. We maken de keuze om binnenruimte te gaan ontpitten. De hoofdvleugel wordt behouden en de achterliggende bebouwing op de perceelsgrens wordt op het eerste verdiep afgebroken. De muur van de gelijkvloerse verdieping wordt behouden. De blinde ramen in deze muur laten het perfect toe om extra openingen te maken zonder de muur esthetisch zwaar aan te tasten. Enkel het gebouw waar de huidige hoofdinkom gevestigd is, wordt afgebroken en maakt plaats voor een nieuw volume.
Om zowel op het gelijkvloers als op de eerste verdieping kwalitatieve leefgroepen te kunnen voorzien, stellen we beneden een uitbreiding voor naar achteren toe. Ten eerste zal dit extra ruimte geven aan beide verdiepen, zowel als binnenruimte en als buitenruimte. Ten tweede geeft dit de mogelijkheid om hedendaagse architectuur te combineren met de historische gevels van het bestaande gebouw. Achteraan kunnen grote raampartijen voorzien worden die de connectie met het groene exterieur zullen versterken. Dit geeft de mogelijkheid om een open, kwalitatieve buitenruimte te ontwerpen. Een combinatie van verharde speelruimte en groen stimuleert het buitenspelen en zal de zintuigen van de kinderen prikkelen om op ontdekking te gaan. Er zal niet alleen binnen maar ook buiten een aangename leefomgeving gecreëerd worden.
Binnenkomen wordt voorzien aan de voorzijde van de te behouden gevel. De Willem de Roolaan is door zijn breedte de perfecte locatie om de ingang te gaan creëren. Er is een grotere zichtbaarheid vanaf de straat waardoor de ingang van de opvang makkelijker kan herkend worden. In de bestaande voorgevel kunnen twee ramen omgevormd worden tot een inkom, zonder hierdoor afbreuk te doen aan de ritmering van de gevel. We behouden deze en werken hierop verder zodat de nieuwe ingang past in het historische gevelbeeld.
We voorzien het programma op meerdere verdiepen, waardoor we de mogelijkheid hebben om in te zetten op een ruime en lichtrijke verticale circulatie. We zien dit als een extra ruimte voor de kinderen, die op een creatieve manier kan aangekleed worden door het integreren van speelelementen. Ook hier is het de bedoeling een kwalitatieve ruimte te voorzien, die de kinderen prikkelt in hun verbeelding en fantasie.
De positionering van de ingang, de teruggetrokken gevel ten opzichte van de rooilijn en het lage tuinmuurtje zorgen voor een grote interactie met de omgeving en de erfgoedwaarde. Met deze visie als aanzet zijn we ervan overtuigd niet alleen een meerwaarde te kunnen creëren voor de kinderen, maar ook voor de site zelf. De historische gevel zal met respect behandeld worden en de keuzes in het ontwerpproces zullen zorgen voor een extra gelaagdheid in de architectuur van het gebouw. De hoge positionering van de ramen geven weinig connectie naar buiten. We voorzien slimme ruimtes in de hoofdvleugel op het gelijkvloers zodat de hoge ramen geen belemmering meer zijn maar net een meerwaarde om op deze plaatsen wel licht maar geen zicht te creëren. Het verplaatsen van de circulatiezone naar deze voorgevel geeft ons de mogelijkheid om een extra laag toe te voegen binnenin, wat meer lichtinval en unieke doorzichten kan creëren vanuit de leefgroepen.
