Het project Urban Gardens ligt op uitgebreide site van de Blaarmeersen in Gent. Een omgeving waar rust en ruimte in elkaar overvloeien. De volledige site is de laatste jaren aan een heuse reconversie bezig met veel inzet voor kwaliteit en beleving. Één van de puzzelstukjes is de camping. Een oase van rust op een boogscheut van de historische en sfeervolle centrum. Deze plaats moet terug een levendige, kwalitatieve camping worden voor jonge families en avontuurlijke reizigers die op een andere manier de stad willen ontdekken. Daarbij hoort een kwalitatief ontvangstpaviljoen die tijdens het laagseizoen een beheersbare ruimte vormt maar tijdens een hoogseizoen een bruisende plek voor jong en oud. Op vandaag vormt het cafetaria een barrière in het landschap. De nieuwe plaats mag geen alledaags horecagebouw vormen maar een schakelpunt in het landschap.
De aantrekkingskracht van de plek is bijzonder groot. In een eerste fase werden de verschillende flows in kaart gebracht. Zo’n plaats is een op- en afrijden van mobilhomes, caravans en tenten. Het in- en uitchecken van vele toeristen en tevens zijn er heel wat logistieke bewegingen. Toch mogen al deze stromen niet overheersen. De nieuwe plek moet een plaats worden waar herinneringen ontstaan en waar het de-connecteren vanzelf gebeurt. Eerste en vooral werden de bomen in kaart gebracht en werd gekeken waar de natuur een bijzonder waarde had. Het laatste wat je wil als architect is de kwalitatieve natuur beschadigen door een gebouw toe te voegen. Er werd zorgvuldig in kaart gebracht waar reeds verhard was, waar verschillende flows elkaar konden aanvullen en waar zichtlijnen hersteld werden. Het nieuwe volume moest de bomen omarmen en een nieuw aantrekking vormen zonder de plaats te domineren.
De juiste plek vinden was een bijzondere oefeningen. Er werden verschillende bouwvelden in kaart gebracht en telkens afgetoetst aan de verschillende flows. Hoe konden we het nieuwe ontwerp tussen de bomen inplanten zonder zichtlijnen te blokkeren. Het stapelen van volumes was noodzakelijk om de footprint te minimaliseren. Geen twee volle bouwlagen maar één bouwlaag en een hellend dak. Op deze manier kan de binnenruimte en de overdekte buitenruimte in één volume ontworpen worden. De luifel was bijzonder belangrijk. Het is een plaats waar kan geschuild worden bij regen of waar de schaduw kon opgezocht worden. Door deze plaats te ontwerpen met twee boulderbanen geven we activiteit aan deze centrale ontmoetingsplaats. Je moet op deze plaats ook kunnen verblijven, bv. in het laagseizoen of wanneer het cafetaria gesloten is. De slimme schakeling van functies zorgt ervoor dat het gebouw kan uitgebaat worden door één persoon voor een lage bezetting en door veel personen bij een hoge bezetting zonder in te boeten aan de kwaliteit.
ontwerpend onderzoek
Zodra het groter verhaal gekend is, starten we het ontwerpend onderzoek op schaal van het projectgebied. We tekenen eerste concepten uit m.b.t. de publieke ruimte, de groenstructuren en de ontsluiting van de site. Er werden verschillende scenario’s en concepten uitgewerkt en getest. Zo werden telkens heel wat gedachten uitgewisseld om tot het beste resultaat te komen. We geloven in de kracht van scenario’s hoe de beoogde kwaliteit de brug kan vormen tussen duurzaamheid, architecturale kwaliteit, budget en leefbaarheid. Deze plaats wordt immers een bijzondere plek voor heel wat nieuwe bewoners en voor de buurt.
'Een gebouw dat zich nestelt tussen de bomen zorgt ervoor dat het gebouw zich niet opdringt maar openstelt naar de omgeving'
Het gebouw moest een echte ontmoetingsplek vormen. Zodra je aankomst moet je zicht hebben op het check-in maar je moet tevens aangetrokken worden door de kwalitatieve groene omgeving waar beleving centraal staat. De inplanting flirt met de bestaande bomen en plooit zich op deze manier rond de kruinen van de prachtige, kwalitatieve, hoogstammige bomen. De keuze voor CLT was vrij snel gemaakt. Deze plek moest aansluiting vinden bij de natuur en door deze ontwerpmethodiek konden we de structuur zichtbaar laten. Dat levert niet alleen een duurzaam gebouw op waar ruwbouw, afbouw wordt maar tevens een gezellige, houten structuur die nauw aansluit bij kracht van deze plaats. Door de vormgeving, het materiaalgebruik en de zichtassen willen we als architect refereren naar de kamphuizen waar jeugdbewegingen op zomerkamp gaan. Een shelter waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar prachtige zichten ontstaan waardoor de zomerse nostalgie naar mooie herinneringen nooit veraf is.
een leesbaar paviljoen in hout
Het gebouw is volgens een vaste module ontworpen. Dit zorgt ervoor dat op een bijzonder duurzame manier met het materiaal kan omgegaan worden. Door heel snel met het bouwteam de uitvoeringswijze te bepalen kunnen de kenmerken van CLT-bouw uitgepuurd worden. Daardoor kunnen we het materiaalgebruik tot het minimum herwerken en terugkeren naar de uiterste essentie. De luifel en de binnenruimte zijn op eenzelfde as-maat ontworpen. Op deze manier kunnen de overspanningen telkens op dezelfde manier uitgewerkt worden. Grote openingen en transparante gevels laten het bos als het ware door het gebouw heen stromen. Binnen zijn het restaurant, de winkelruimte, de incheckbalie en de ontvangstruimte logisch en leesbaar georganiseerd rond gedeelde circulatieruimtes. De polyvalente ruimte wordt onder het hellende dak voorzien. Hierdoor ontstaat een vlotte overgang tussen de verschillende functies, terwijl het paviljoen tegelijk uitnodigend en overzichtelijk blijft voor bezoekers.
De ruime overdekte buitenzone fungeert als een verlengde van het interieur en als een beschutte plek voor campinggebruikers. Ze biedt ruimte voor informele ontmoetingen, activiteiten en ontspanning, ongeacht het weer. Door de combinatie van natuurlijke materialen, openheid en een zorgvuldige landschappelijke inpassing vormt het paviljoen een verbindend hart voor de camping: een plek waar aankomen, verblijven en samenkomen naadloos in elkaar overvloeien. De overdekte buitenruimte loopt over in een ruim terras. Het terras wordt zwevend geplaatst zodat de druk op de grond geen nefaste gevolgen heeft voor de wortels van bomen. Op deze manier creëren we een terras tot tegen de stammen van de bomen. Het terras geeft zicht op tal van recreatiefuncties zoals Pickeball velden, een biopool en petanguebanen. Door deze functies op de lege plaatsen in het beboste gebied te ontwerpen ontstaat een leuke afwisseling van rustzones en activiteitenzones.
zacht verankerd
Dit paviljoen is zorgvuldig ingebed in het omringende groen en vormt een natuurlijke ontmoetingsplek voor de camping. De architectuur wordt gekenmerkt door een heldere, open structuur met een uitgesproken houten draagconstructie die warmte en rust uitstraalt. De groen gevelbekleding zorgt voor een integratie tussen de groene bomen. De betonnen plint zorgt ervoor dat het gebouw verankerd is met de omgeving. Het hoge, hellende dak creëert een herkenbaar silhouet tussen de bomen en biedt tegelijk bescherming en geborgenheid, zonder de verbinding met het landschap te verliezen. Grote dakkappellen creëren prachtige perspectieven op de omgeving en de kruinen van de bomen. Binnenin worden robuuste en warme materialen gecombineerd. De houten structuur wordt zichtbaar gehouden en de vloer bestaat uit gerecupereerde natuursteen in een gebroken patroon. Door combineren we een hard materiaal met een bijzonder huiselijke sfeer. Op deze manier wordt de footprint van dit gebouw letterlijk maar zeker ook figuurlijk tot het minimum herwerkt.
“Door structuur en architectuur één te laten worden, creëren we rust, warmte en beleving”
